Geçen hafta bu köşeden sizlere merhaba derken, kalemimin yönünü sokağın çıplak gerçeklerine çevireceğimi söylemiştim. Bu hafta, o gerçeklerin tam merkezine, Gaziantep’imizin kalbine; yani soframıza, ortak hafızamıza ve şehre vurulan o parıltılı ama halkı ezen “Gastronomi Şehri” mührüne bakacagız.
Bizim Antep’te maçlara gidenlerin kulaklarından silinmeyen meşhur bir hikaye vardır. Hafta sonları Kamil Ocak Stadyumunda maçları izlerken takım geriye düştüğünde ve özellikle umutlarımızın tükendiği o en çaresiz anlarda bir isyan, bir kenetlenme çığlığı yükselirdi: “Lahmacun kuşbaşı, en büyük simit aşı”
Bir yandan takımı eleştirirken bu sloganla bir yandan da zengin-fakir ayrımı yapmadan, ne işimiz var maçla biz ekmeğimize bakalım dercesine omuz omuza duran binlerin hayatın sert gerçeklerine karşı ortak bir duruşuydu bu. Işte tam da bu yüzden, o günlerin çaresiz sloganı, bugün ne yazık ki şehrimizin yaşadığı o derin sosyo-ekonomik uçurumun acı bir manifestosuna dönüştü. Çünkü bugün Antep halkı, tıpkı o eski günlerdeki gibi, hayat sahasında fena halde geriye düşmüş durumda.
Gaziantep, UNESCO tarafından dünyaya “gastronomi başkenti” diye tescillendiğinde hepimiz gururlanmıştık. Peki, aradan geçen yıllarda bu unvan Antep halkına ne getirdi? Ne yazık ki kocaman bir hiç, hatta daha doğrusu derin bir mahrumiyet. Yere göğe sığdırılamayan “Gastronomi Şehri” unvanı, yerel halkın sofrasını zenginleştirmek yerine, bu şehri kendi insanı için ateş pahası bir sürgün yerine çevirdi. Dışarıdan gelen turistin, gurmenin ve zenginin cüzdanına göre ayarlanan fahiş fiyatlar, bu şehrin öz evladını kendi mutfağına yabancılaştırdı. Bugün lahmacunun kokusu da kuşbaşının lezzeti de baklavanın fıstığı da bu şehrin dar gelirlisi için artık lüksün ve erişilemeyenin tanımıdır.
Üstelik bu trajediyi çözmesi gereken yerel idareler de durumdan vazife çıkarmak yerine şovun bir parçası olmayı seçti. Şehrin belediyeleri, asli görevleri olan denetimi, üreticiyi korumayı ve halka nefes aldıracak adil bir piyasa ortamı kurmayı tamamen unuttu. Çözümü nerede buldular lokantacılık ve baklavacılık yapmakta! Esnafın fahiş fiyat dayatmasını seyredip, sonra da onlarla haksız bir rekabete girerek kendi restoranlarını, kendi satış büfelerini açtılar.
Sadece bu da değil; sokağın bu derin acısı sürerken, sosyal medyada üç beş beğeni ve izlenme uğruna takla atan, “Tarihi meşhurcular” adı altında şov yapan fenomenleri izliyoruz. Bir zamanlar bu şehrin en ucuz, en mütevazı, fukaranın en helal doyma aracı olan nohut dürümünü bile kameraya karşı acımasızca birer pazarlama malzemesine çevirdiler. Sokağın samimiyetini, yoksulun aşını kuruşu kuruşuna ticarete döken bu sosyal medya maskaralığı, gastronomi turizmi dedikleri o canavarın Antep’in asil ruhunu nasıl sinsice kemirdiğinin en net kanıtıdır.
Peki, tüm bunlar olurken bu şehrin bürokrasisi ne yapıyor? Onlar da ne yazık ki kurulan o yapay gastronomi sahnelerinde boy gösterip, kameralara gülümseyerek alkış tutmakla meşguller. Fırınların önündeki kaygıyı, “gastronomi” kılıfı altında halka dayatılan fahiş fiyatları, Anteplinin kendi memleketinde kebapçıların, lokantaların, baklavacıların kapısından bile geçemez hale gelişini görmezden geliyorlar.
Evet, günden güne hayat sahasında geriye düşmelerinden birini alıyor Antep halkı. Dakikalar akıyor, yükümüz ağırlaşıyor, nefesimiz daralıyor.
Yönetenlerin ve denetleyenlerin yapması gereken tek şey, artık o suni sahnelerden inip sokağın ve mutfağın bu yalın gerçeğiyle yüzleşmektir. Başarı; Festivallerle, şovlarla veya pırıltılı sahnelerle, parlatılmış turizm reklamlarında ya da belediyelerin açtığı yapay lokantalarda değil, mahalle fırınlarının önündeki bütçe kaygısının bitirilmesi, halkın kendi mutfağıyla barıştırılmasıdır.
Çünkü Antep’in asıl bereketi ve gururu, küresel unvanlarla ya da popülist hamlelerle değil, ancak her sofranın hak ettiği adalete kavuşmasıyla yeniden canlanacaktır.
Biz şimdilik gastronomiyle parıldayan vitrinlerin arkasında, sadece doymak için et olması da şart değil kavrulmuş kakırdakla evdeki ince bulguruyla, yani bizim tabirimizle simidiyle tencereyi ucuza kaynatmak için sofraya konan o mütevazı simit aşına ekmeği bandırmaya devam edelim .
Belki bir gün bu gerçekler görülecek ve birileri bu gastronomi illüzyonuna dur diyecektir.

Aykut Atik