Malumunuz 10 Kasım haftasındayız. Bu yazımda toprakların yetiştirdiği en büyük devrimciyi, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü anarken; sadece zamanın akıp giden rakamlarını saymak değil, bu şehrin vicdanı ve tarihiyle samimi bir muhasebe yapmak boynumuzun borcudur.
Gazi unvanını göğsünde gururla taşıyan bu kent, Atatürk’ün bizlere miras bıraktığı fikri ve ahlaki değerlerin bugün neresindedir? İşte asıl bakmamız gereken yer burasıdır.
Bizim Antep’ten başka dünyada hiçbir şehrin göğsüne takamayacağı bir madalyası, kalbinde taşıdığı bir gururu vardır: Biz, Türkiye Cumhuriyeti’nde Mustafa Kemal Atatürk’ün nüfus kütüğüne kayıtlı olduğu tek şehiriz.
O, sadece bu ülkenin kurtarıcısı değil; Antep sokağının, Karagöz’ün, Suburcu’nun, Elmacı Pazarı’nın öz ve öz hemşehrisidir. Yani Gazi’nin kütügü; taşlı antep evlerinin, komşuluk hukukunun, omuz omuza durulan mahalle kültürünün tam göbeğidir.
Gazi, bu unvanı bize verirken arkasındaki o muazzam fedakarlığı, sokağın gösterdiği o destansı direnişi görmüş ve Meclis kürsüsünden şöyle haykırmıştı: “Ben Anteplilerin gözlerinden nasıl öpmem ki? Onlar yalnız Antep’i değil, tüm Türkiye’yi kurtardılar.”
Peki neydi o direniş? Fransız kuşatması altındaki Antep halkı tam 11 ay boyunca dünyada eşi benzeri görülmemiş bir kıtlıkla sınandı. Anneler çocuklarına yedirecek bir lokma ekmek bulamadığında evdeki, ambardaki acı zerdali çekirdeklerini topladılar. O çekirdeklerin zehrini çıkarmak için günlerce suda kaynattılar, kuruttular, dövüp un haline getirdiler. Ve o zehir gibi acı undan yapılan ekmekle, açlıktan karnına taş baglayan ama namusunu, toprağını satmayan binlerin şerefli açlığıydı o!
Atatürk’ün kütüğündeki o asil mahalle kültürü, “komşusu açken tok yatmayan” o gizli kaleler, bugün yerini neye bıraktı?
Altın varaklı koltuklarında oturup, sokağın feryadına kulak tıkayan, kendi korunaklı dünyalarında birer küçük dükalık kuran kibir abidelerine…
Bir yanda pazarın dağılma saatinde ucuz sebze arayan dar gelirli vatandaş, diger yanda bu “kütüksüz” görgüsüzlük panayırı…
Ecdadımız açlıkla tarih yazarken, bugün kimilerimiz bu sonradan edinilen zenginlığin kibriyle, tokluğun ve fütursuz bir görgüsüzlüğün getirdiği bir yozlaşmayla o tarihin kemiklerini sızlatıyoruz.
İşte bugünün kimi Antep elitlerinin, o yeni statükonun durumu tam olarak budur.
Geçmişi kıtlıklarla,yokluklarla sınanan bu kentte bugün insanların oturduğu evin
metrekaresine, semtine, tapusuna göre tasnif edildiği; paranın ve mülkün yegane statü göstergesi kabul edildiği bir akıl tutulmasına şahitlik ediyoruz.
İşte tam da bu yüzden karşımızda duran “Villalı kadınlar” iddiası, basit bir veli şımarıklığı değil, tarihsel bir hafıza kaybıdır. Bu durum; modern dünyanın bizi içine ittiği, “ne kadar tüketiyorsan, ne kadar harcıyorsan o kadar varsın” diyen o tehlikeli, bencil popüler kültürün ve görgüsüzlüğün yerel bir patlamasıdır.
Bir yandan aç karnına vatan savunan ecdad, bir yandan da altındaki lüks arabayla, oturduğu villanın semtiyle yanındakini ezmeye, ötekileştirmeye çalışan bir kitle.
Kapitalizmin o acımasız ve vahşi yüzü, Gaziantep’in o güzel komşuluk, akrabalık ve hemşerilik kültürünü kemirip bitiriyor. Ruhumuzu, aidiyetimizi ve en acısı da vicdanımızı lüks sitelerin yüksek duvarları ardına hapsediyoruz.
Dahası İbrahimli’nin lüks sitelerinde, villalarında toplanıp sosyal medyada şov yapan, altın tozlu kahveler içip lüks tüketim çılgınlığıyla hava atan o ‘villalı kadınlar “, bu şehrin asıl ruhunu ve asaletini sinsice kemiriyor.
Aslında karşımızda duran bu manzara, sadece birkaç kişinin haddini aşması meselesi değildir; tepeden tırnağa kokuşmuş bir yeni statüko yaratma çabasıdır. Kendilerini toplumun diğer kesimlerinden soyutlayarak sahte bir fildişi kule inşa etmeye çalışanlar, paranın satın alabildiği imkanları birer aristokrasi nişanesi gibi pazarlamaya yelteniyorlar.
Geçmişte unvanla, soy ağacıyla yapılan o ilkel sınıf ayrımcılığı, bugün yerini tapu senetlerine ve lüks site isimlerine bırakmış durumda. Kendini “seçkin” zanneden bu zihniyet, aslında kültürel ve entelektüel bir derinliğe sahip olamamanın verdiği o ezikligi, maddiyatın çiğ gövde gösterisiyle kapatmaya çalışıyor.
Bu topraklarda statü, hiçbir zaman cüzdanın kalınlığıyla ya da garajdaki arabanın markasıyla ölçülmedi. Ama ne yazık ki, bugün parayı bulanın kendini , ahlakın ve toplumsal normların üzerinde gördüğü kural tanımaz bir statüko ile karşı karşıyayız.
Kendi sığ dünyalarında birer “kast sistemi” kurmaya kalkan bu modern zaman derebeyleri, zenginliği bir sorumluluk değil, bir başkası üstünde üstünlük hakkı olarak görüyorlar. İşin en acı tarafı ise, bu köhne statükoyu kendi evlatlarına da bir miras gibi aktarmaya çalışmaları, onları daha çocuk yaşta sınıfsal bir kibirle zehirlemeleridir.
Tamda bu anda Atatürk’ü anmak, 10 Kasım’larda sadece yakamıza rozet takıp, saat 9’u 5 geçe saygı duruşuna geçmekten ibaret değildir. Atatürk’ü hakkıyla yad etmek; onun o imtiyazsız, sınıfsız ve halkçı vizyonunu sadece kelimelerle değil, bir yaşam felsefesi olarak savunmaktır. Emeğin mukaddesatına inanan, kamu ahlakını ve toplumsal adaleti cumhuriyetin temeli sayan bir liderin mirasına sahip çıkmak; bugün sokağa, okullara ve dijital mecralara taşan bu amansız lüks düşkünlugüne, sonradan görme kibrine ve insanı mülküyle ölçen o sığ materyalizme karşı fikri bir barikat örmeyi gerektirir.
Biz şimdilik Bey Mahallesi’nin kütüğüne kayıtlı o büyük liderin huzurunda, paranın kibriyle kütük değiştirenlerin karşısında durmaya; sokağın hakkını, ecdadın mirasını savunmaya ve bu fütursuz yozlaşmaya karşı sokağın sesi olmaya devam edelim.
Fikirlerinin, ahlakının ve halkçılığının çıplak gerçeklerle yaşatıldığı yarınlarda buluşmak üzere… Aziz hemşehrimiz Mustafa Kemal Atatürk’ü saygıyla yad ediyorum …

Aykut Atik