Köşe Yazısı

Gaz, Fren, Şanzıman, Halimiz Duman!

Takvimler yaprak dökmeye başladı mı Gaziantep’te hava bir gecede değişiverir. Düne kadar balkonlarda çay yudumladığımız o tatlı sonbahar yerini, yüzümüze çarpan sert rüzgâra bıraktı. Kış kapıya dayandı, Gaziantep’in soğuğu başka yerin soğuğuna benzemez. Gündüz güneş açar, bahar geldi der ceketini çıkarırsın, güneş Dülükbaba’nın arkasına çekildiği an iliklerine işleyen o kuru ayaz başlar. Hele bir de Karataş’ta, İbrahimli’de ya da Beykent’te kuzey cephede oturuyorsan, rüzgârın ıslığı gece boyu camın kenarından eksik olmaz.

Eskiden kış geldi mi Antep evlerinde tek bir telaş vardı: Odun-kömür istifi, soba borusu temizliği, kestanenin çıtırtısı… Şimdi ise o soba başı muhabbetlerinin yerini, kombi ekranındaki dijital rakamlar ve her ay sonu heyecanla beklenen kademe hesapları aldı.

Gaziantep, 2006 yılında Merveşehir’den yakılan ilk ateşle doğalgazla tanıştığında hepimiz derin bir oh çekmiştik. Ondan öncesini hatırlayın; kış gelmeden bodruma odun, kömür indirme telaşı başlardı. Bir hane kış boyunca en fazla 2-3 ton kömür, yanına odun ve tutuşturmalık derken yazdan bütçesini ayırır, soba kovası taşır, is ve dumanla boğuşurdu. Doğalgaz geldiğinde hem temizliği hem de kömüre kıyasla neredeyse yarı yarıya daha ekonomik oluşuyla şehre büyük bir konfor getirmişti.

Gelgelelim aradan geçen 20 yılda devran tersine döndü. Son yıllarda peş peşe gelen okkalı zamlar, katlanan tarifeler derken o konfor yerini soğuk terlere bıraktı. Önceleri odun-kömür parası bütçeyi sarsardı ama önümüzü görürdük; şimdi kombinin düğmesine bastığın an doğalgaz sayacı Ferrari gibi devir yükseltiyor.

Üstelik yeni getirilen kademeli tarifede cabası. Gaziantep için Kasım ayında 193 metreküp, Aralık ayında ise 346 metreküp olarak belirlenen sınırı bir milim aştığınız anda tarife katlanıyor. Vergilerle birlikte 17 lira bandında olan metreküp fiyatı, limiti aşan haneler için bir anda 26 liranın üzerine fırlıyor.

Son dönemde elimize geçen faturaların altında kalın puntolarla yazan “Devlet Desteği / İndirim” ibareleri dikkat çekiyor. Kâğıt üzerinde faturanızın yarısının karşılandığı, haneye büyük bir kolaylık sağlandığı yazıyor. Peki durum gerçekten öyle mi?

Vatandaşın cebinden çıkan net paraya baktığımızda, bu rakamların beklentilerle örtüşmediği çok açık; ortada hissedilen bir indirim yok, aksine katlanarak büyüyen bir yük var.

Kaldı ki indirimi yakalabilmek için adeta ne kadar az ısınırsan o kadar indirim mantığı işliyor. Kışın ortasında evini ısıtmaya çalışan bir ailenin o belirlenen tüketim limitini

aşmaması neredeyse imkânsız. Limiti 1 metreküp bile aştığınız anda o ayki ‘destek’ hakkınızın tamamı yanıyor ve fatura bir anda katlanıyor.

Zamların gazına köküne kadar basılırken, bizim cüzdandaki fren çoktan patladı. Gelir gider dengesi deseniz, yokuş yukarı çıkarken vites boşa düşmüş gibi; ne ileri gidebiliyoruz ne de olduğumuz yerde tutunabiliyoruz.

Ekonomi yönetimine bakarsanız “frene bastık, enflasyonu düşürüyoruz” diyorlar. İyi hoş da basılan o fren nedense bir tek garibanın maaşına, emeklinin ikramiyesine, esnafın bütçesine etki etmiyor. Market etiketlerine, akaryakıt pompasına, vergilere ve bitmek bilmeyen faturalara gelince fren balataları yanmış gibi; durdurabilene aşk olsun!

Biri sürekli gaza basıyor fiyatlar uçuyor, biz evde kombiyi kısarak, ışığı kapatarak, frene basıyoruz ama yetmiyor. Mekanizma tekliyor, dişliler birbirine girdi, hayatın şanzımanı tamamen dağıldı. Bu gidişle sanayinin yolu görünüyor..

Velhasıl bu kışı kazasız belasız atlatmak için artık hepimiz usta birer ralli pilotu gibi davranmak zorundayız. Vatandaşa tavsiyem; kapı pencere fitillerini kontrol etsin, kombiyi ani gaza basar gibi birden kökleyip sayacı hararet yaptırmasın, vitesi mümkün olduğunca ekonomide tutsun.

Yetkililere ise tek bir sözüm var: Direksiyon başındayken sadece kendi göstergelerinize değil, arka koltukta üşüyen yolcuların haline de bir dikiz aynasından bakın. Yoksa bu gidişle ne motorda yağ kalır ne de yolda gidecek mecali!

Eskiden araba kullanmayı yeni öğrenen acemi şoförlerin arabayı sarsarak kaldırmasına, vitesi geçiremeyip dişlileri öttürmesine gülerdik. Meğer o günler, bugün yaşayacağımız hayatın fragmanıymış. Şu sıralar memleketçe bindiğimiz aracın rotası nereye gidiyor pek belli değil ama gidişatımız tam da o meşhur kamyon arkası sözündeki gibi: Gaz, fren, şanzıman, halimiz duman!

Aykut Atik Aykut Atik Köşe Yazarı
3 dk okuma

Yazarın Diğer Yazıları