Köşe Yazısı

BAHİS OYNAYANLARI MI, TESPİT EDİLEBİLENLERİ Mİ KONUŞUYORUZ?

Türk futbolunda bahis konusu yeniden gündemin en sıcak başlıklarından biri haline geldi.

Futbolun içerisindeki yöneticilerin bahis oynaması elbette üzerinde hassasiyetle durulması gereken bir konu. Hele işin içerisinde kendi kulübü, kendi maçı, içeriden edinilmiş bilgi veya müsabakanın sonucunu ya da içerisindeki herhangi bir olayı etkileyebilecek durumlar varsa bunun tartışılacak tarafı bile olmamalı.

Ancak benim sorguladığım başka bir nokta var.

Biz yıllardır ne diyoruz?

Kulüpleri sadece parası olan insanlar yönetmesin. Futbolu bilen, futbolu seven, maç izleyen, oyuncu takip eden, futbolla yatıp futbolla kalkan insanlar da yönetimlerde olsun.

Şimdi biraz tersinden bakalım.

Futbola bu kadar meraklı bir insanın hayatının herhangi bir döneminde İddaa oynamış olması gerçekten şaşırtıcı mı?

Bu cümlem nedeniyle “Bahsi savunuyor” diyenler olacaktır.

Hayır, savunduğum şey bahis değil.

Ben kriteri sorguluyorum.

Çünkü bana göre bütün bahisleri aynı torbaya koymadan önce bazı soruların cevaplarını aramak gerekiyor.

Bir yönetici kendi takımının maçına bahis oynadı mı?

Kendi takımının aleyhine bahis yaptı mı?

Kart, penaltı, gol, oyuncu performansı veya benzeri spesifik olaylara bahis oynadı mı?

Görevi nedeniyle başkalarının ulaşamayacağı bir bilgiyi kullanarak kendisine avantaj sağladı mı?

Müsabakanın doğal akışını etkileyebilecek herhangi bir durum söz konusu oldu mu?

Bence meselenin en hassas tarafı burası.

Hatta kendi takımının galibiyetine bahis oynanması bile kurallar açısından yasak olabilir ve çıkar çatışması tartışması doğurabilir. Dolayısıyla meseleye “Takımına güvenmiş, ne var bunda?” kadar basit bakamayız.

Ama aynı şekilde her vakayı yalnızca “bahis oynadı” başlığı altında değerlendirmenin de olayların niteliğini görmemizi engelleyebileceğini düşünüyorum.

YASALSA NEDEN YASAK?

Bir başka kafa karışıklığı da burada başlıyor.

Türkiye’de devletin izin verdiği yasal bahis sistemi var.

Vatandaş gidiyor, oynuyor.

Peki futbolun içerisinde görev yapan bir yönetici için yasaksa neden yasak?

Aslında bunun cevabı da açık şekilde anlatılmalı.

Çünkü bir faaliyetin vatandaş açısından yasal olması, belirli bir meslek veya görev grubuna mensup kişiler açısından serbest olduğu anlamına gelmez.

Futbol yöneticisinin sahip olabileceği içeriden bilgi, kulübüyle ilişkisi ve müsabaka bütünlüğünü koruma zorunluluğu nedeniyle farklı kurallara tabi tutulması anlaşılabilir.

Ancak o zaman kuralların kapsamı ve denetimi de tartışmaya yer bırakmayacak kadar net olmalı.

Ve benim asıl takıldığım nokta tam burada başlıyor.

BAYİDEN OYNAYAN NE OLACAK?

Telefonunuzdan kendi adınıza açılmış bir hesap üzerinden bahis yaptığınızda doğal olarak geride sizinle ilişkilendirilebilen dijital kayıtlar oluşuyor.

Peki bir kişi gidip İddaa bayisinden kuponunu oynarsa?

Eğer bu kupon, kişinin kimliğiyle dijital hesaptaki gibi doğrudan ilişkilendirilemiyorsa ne olacak?

İşte benim asıl sorum burada:

Biz bahis oynayanların tamamını mı tespit ediyoruz, yoksa yalnızca tespit edilebilenleri mi?

Çünkü iki kişi düşünün.

İkisi de aynı bahsi oynuyor.

Birisi telefonundaki kendi hesabından oynuyor ve kaydı ortaya çıkıyor.

Diğeri bayiden oynuyor ve bahis kişisel hesabında görünmüyor.

Eylem aynıysa ancak tespit imkânı farklıysa burada denetimin eşitliği konusunda cevaplanması gereken ciddi bir soru ortaya çıkmaz mı?

Elbette buradan “Bayiden oynanan bahis hiçbir şekilde kayıt altına alınmıyor” gibi kesin bir sonuç çıkarmıyorum. Bahis işleminin sistemde kayıtlı olmasıyla o kuponun belirli bir kişiye doğrudan bağlanabilmesi aynı şey değil.

Benim sorguladığım tam olarak bu ayrım.

BAHİS Mİ, MANİPÜLASYON MU?

Bana göre Türk futbolunun asıl kırmızı çizgisi de burada çok net çizilmeli.

Bahis oynamak başka bir disiplin ihlali olabilir.

Ama sahip olduğun bilgiyi kullanmak, kendi takımının aleyhine bahis yapmak veya bir müsabakanın içerisindeki olayları bahis kazancına dönüştürmek amacıyla etkilemek çok daha farklı ve çok daha ağır meselelerdir.

Hepsinin hukuki ve disipliner karşılığı kurallarla belirlenir.

Ama kamuoyu vicdanında da her olayın niteliğini ayrı ayrı bilmek isteriz.

Kaç kez oynadı?

Ne zaman oynadı?

Yönetici olmadan önce mi, yöneticiyken mi?

Kendi takımının maçına mı oynadı?

Kendi takımının aleyhine mi oynadı?

Görevi nedeniyle sahip olduğu bilgileri kullanmış olabileceğine ilişkin herhangi bir bulgu var mı?

Bence kamuoyunun sağlıklı değerlendirme yapabilmesi için isimlerden önce bunların konuşulması gerekiyor.

Çünkü aksi halde insanların önüne yalnızca bir liste koyup:

“Bunlar bahis oynadı.”

demek, birbirinden tamamen farklı olabilecek olayları aynı başlığın altında toplamamıza neden olabilir.

Kimseyi peşinen suçlamayalım.

Kimsenin yaptığı kural ihlalini de masumlaştırmayalım.

Ama sistemi de sorgulayalım.

Çünkü sonunda dönüp dolaşıp aynı soruya geliyorum:

Biz gerçekten bahis oynayanları mı ortaya çıkarıyoruz, yoksa sadece bahis oynadığı tespit edilebilenleri mi?

Bence Türk futbolunun cevaplaması gereken önemli sorulardan biri de budur.